Чарнобыльская катастрофа

Чаму яна адбылася?

 

Чаму яна адбылася?
Да гэтага часу няма адназначнага меркавання пра тое, што паслужыла прычынай катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Адны сцвярджаюць, што прычына ў бракаваным абсталяванні і грубых памылках падчас будаўніцтва АЭС. Іншыя бачаць прычыну выбуху ў збоі работы цыркуляцыйнай сістэмы водазабеспячэння, якая забяспечвала ахалоджванне рэактара. Трэція перакананыя, што ўсяму віной былі эксперыменты па дапушчальнай нагрузцы, якія праводзіліся на станцыі ў тую злавесную ноч, і падчас якіх адбылося грубае парушэнне правілаў эксплуатацыі. Чацвёртыя ўпэўненыя, што калі б над рэактарам знаходзіўся ахоўны бетонны каўпак, пабудовай якога занядбалі, такога распаўсюджвання радыяцыі, таго, што здарылася ў выніку выбуху, не было б. Хутчэй за ўсё, гэта жудасная падзея адбылася з-за сукупнасці пералічаных фактараў, бо кожны з іх меў месца быць. 
Хроніка падзей
Выбух на Чарнобыльскай АЭС здарыўся глыбокай ноччу 26 красавіка 1986 года. На месца здарэння была выклікана каманда пажарных. Смелыя і адважныя людзі, яны былі шакіраваны ўбачаным і па зашкаліўшых лічыльніках радыяцыі адразу здагадаліся аб тым, што адбылося. Аднак думаць было некалі, і каманда з 30 чалавек кінулася на барацьбу з бедствам. З ахоўнага адзення на іх былі звычайныя каскі і боты — вядома, яны ніякім чынам не маглі зберагчы пажарных ад велізарных доз радыяцыі. Гэтых людзей ужо даўно няма ў жывых, усе яны ў розны час памерлі пакутлівай смерцю ад напаткаўшага іх рака.
Да раніцы полымя на рэактары патушылі. Аднак па ўсёй тэрыторыі атамнай станцыі былі раскіданы выпраменьваючыя радыяцыю кавалкі ўрану і графіту. Самае страшнае, што савецкія людзі не адразу даведаліся пра катастрофу, якая адбылася на Чарнобыльскай АЭС. Гэта дазволіла захаваць спакой і прадухіліць паніку — менавіта гэтага і дамагаліся ўлады, заплюшчыўшы вочы на тое, якім коштам абернецца для людзей іх недасведчанасць. Нічога не падазраваючыя людзі яшчэ цэлых два дні пасля выбуху спакойна адпачывалі на тэрыторыі, якая стала смяротна небяспечнай, выязджалі на прыроду, да рэчкі, цёплым вясновым днём падоўгу знаходзіліся на вуліцы дзеці. І ўсе ўбіралі ў сябе велізарныя дозы радыяцыі.
Толькі 28 красавіка была аб’яўлена поўная эвакуацыя. 1100 аўтобусаў калонай вывозілі насельніцтва Чарнобыля, Прыпяці і іншых бліжэйшых населеных пунктаў. Людзі кінулі свае дамы і ўсё, што ў іх знаходзілася, з сабой ім дазволілі ўзяць толькі пасведчанні асобы і ежу на пару дзён.
Зона радыусам у 30 км была прызнана зонай адчужэння, не прыдатнай для жыцця чалавека. Вада, жывёла і расліннасць на гэтай тэрыторыі былі прызнаныя непрыдатнымі да ўжывання, бо яны неслі небяспеку для здароўя.
Тэмпература ў рэактары ў першыя дні дасягала 5000 градусаў — да яго нельга было падысці. Над АЭС вісела радыеактыўнае воблака, якое тройчы абагнула Зямлю. Каб прыбіць яго да зямлі, рэактар бамбілі з верталётаў пяском і палівалі вадой, аднак эфект ад гэтых дзеянняў быў мізэрны. У паветры аказалася 77 кг радыяцыі, нібыта сто атамных бомб адначасова былі скінуты на Чарнобыль.
Каля ЧАЭС быў выкапаны велізарны роў. Яго запоўнілі рэшткамі рэактара, кавалкамі бетонных сцен, адзеннем рабочых-ліквідатараў катастрофы. За паўтара месяца рэактар быў цалкам запячатаны бетонам (т. зв. саркафаг), каб пазбегнуць уцечкі радыяцыі.
Трагедыя стагоддзя
Хто ведае, як доўга хаваў бы савецкі ўрад адбыўшыйся «інцыдэнт», калі б не надвор’е. Моцныя вятры і дажджы, якія прайшлі па Еўропе, разнеслі радыяцыю па ўсім свеце. Больш за ўсіх «дасталося» Беларусі, Украіне і паўднёва-заходнім абласцям Расіі. Пад радыеактыўнае апраменьванне патрапілі амаль 8,4 мільёна жыхароў, з іх было пераселена амаль 404 тысячы чалавек. Пацярпелі таксама Фінляндыя, Швецыя, Германія, Вялікабрытанія. Упершыню нябачаныя лічбы на лічыльніках узроўню радыяцыі ўбачылі супрацоўнікі атамнай станцыі ў Фарсмарцы (Швецыя). У адрозненне ад савецкага ўрада, яны паспяшаліся адразу ж эвакуіраваць усіх людзей, якія жылі на прылеглай тэрыторыі, перш чым устанавілі, што праблема не ў іх рэактары, а меркаванай крыніцай пагрозы з’яўляецца СССР. 
Катастрофа і яе наступствы
Наступствы Чарнобыльскай катастрофы далі ведаць аб сабе ў першыя ж месяцы пасля выбуху. Людзі, якія пражывалі на тэрыторыях, прылеглых да месца трагедыі, паміралі ад кровазліццяў і апаплексічных удараў. Пацярпелі ліквідатары наступстваў аварыі: з агульнай іх колькасці ў 600000 каля 100000 чалавек ужо няма ў жывых — яны памерлі ад злаякасных пухлін і разбурэння сістэмы крыватвору. Існаванне астатніх ліквідатараў таксама не назавеш бязвоблачным — яны пакутуюць на шматлікія захворванні, у тым ліку анкалагічныя, расстройствы нервовай і эндакрыннай сістэм. Гэтыя ж праблемы са здароўем маюць многія эвакуіраваныя, пацярпелае насельніцтва прылеглых тэрыторый.
Жудасныя наступствы Чарнобыльскай катастрофы для дзяцей. Затрымка ў развіцці, рак шчытападобнай залозы, псіхічныя расстройствы і зніжэнне супраціўляльнасці арганізма па ўсіх відах хвароб — вось што чакала дзяцей, якія падвергліся апраменьванню.
Урок, паднесены чалавецтву Чарнобыльскай катастрофай, не быў ацэнены людзьмі. Усё гэтак жа нядбайна мы ставімся да ўласнага жыцця, усё гэтак жа імкнемся па-максімуму выціснуць з багаццяў, падараваных нам прыродай, усё неабходнае нам «тут і цяпер». 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *